จากนักเรียนแพทย์ ก้าวสู่คุณหมอ และนักลงทุนผู้สร้างอาณาจักรโรงพยาบาลหมื่นล้าน วิสัยทัศน์ ชีวิต และบทเรียนที่วางแผนไว้หมดแล้ว ของ ศ.ดร.นพ.เฉลิม หาญพาณิชย์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท บางกอก เชน ฮอสปิทอล จำกัด (มหาชน) หรือ BCH ถ่ายทอดเส้นทางจากหมอคนเดียว สู่เจ้าของเครือโรงพยาบาลซึ่งเป็นที่รู้จักทั้งในและต่างประเทศ เปิดมุมคิดเรื่องการบริหาร การลงทุน ครอบครัว และการวางแผนชีวิตอย่างรอบด้าน ที่นักธุรกิจรุ่นใหม่ต้องเรียนรู้
*** จุดเริ่มจากศูนย์ ด้วยใจล้วน ๆ
เริ่มต้นเมื่อ 42 ปีก่อน จากแพทย์หนุ่มในโรงพยาบาลเล็กย่านสามแยกท่าพระ ที่มีแพทย์เพียงคนเดียว ก่อนจะตัดสินใจออกมา “สร้างโรงพยาบาลของตัวเอง” ด้วยเงินลงทุนเพียง 3 ล้านบาท
ปี 2527 โรงพยาบาลเกษมราษฎร์ บางแค จึงถือกำเนิดขึ้นบนอาคารเช่า 50 เตียง ด้วยแนวคิดที่เรียบง่ายแต่เฉียบคม — “เปิดให้ผู้ป่วยจากโรงพยาบาลเก่ารักษาฟรี 2 เดือนแรก” และยกทีมงานคุณภาพจากโรงพยาบาลเก่ามาครบชุด ผลลัพธ์คือ คืนทุนทั้งหมดภายใน 1 ปี และขยายตัวอย่างรวดเร็ว ด้วยการซื้อที่ดิน สร้างอาคารใหม่มูลค่ากว่า 10 ล้านบาท ซึ่งก็คืนทุนอย่างรวดเร็วเช่นกัน ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของอาณาจักร BCH ที่มีมูลค่ากว่าหมื่นล้านในปัจจุบัน
*** ขยายด้วยสติ ไม่ใช่แค่สัญชาตญาณ
“ผมไม่ได้มองโรงพยาบาลเป็นเพียงที่รักษา แต่เป็นสินทรัพย์ที่มีมูลค่าเพิ่มตลอดเวลา”
หมอเฉลิมเชื่อว่า ทุกการลงทุนต้องมาจากความเข้าใจ ไม่ใช่แค่ลองผิดลองถูก เขาเรียนรู้จากประสบการณ์จริง และต่อยอดความรู้ ช่วงนั้นเลือกที่จะเป็นทั้ง 'หมอ' และ 'นักลงทุน' ไปพร้อมกัน ด้วยการผนวกความรู้ทางการแพทย์เข้ากับการศึกษาด้านบริหารอย่างจริงจัง ทั้ง MBA, การเงิน, การตลาด, และตลาดทุน เพื่อให้สามารถนำพาองค์กรไปสู่ความยั่งยืน ให้โรงพยาบาลเดินหน้าอย่างมืออาชีพ
กล้าที่จะเปลี่ยนบทบาท คือการตัดสินใจ "เลิกเป็นหมอ" เพื่อทุ่มเทให้กับบทบาท "ผู้บริหารและนักลงทุน" อย่างเต็มตัว เพราะเชื่อว่า การจะทำอะไรให้ดีที่สุด ต้องชัดเจนในบทบาทของตน โดยย้ำว่า "ความสำเร็จไม่ได้มาจากสิ่งที่เราทำได้ดีเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากความกล้าที่จะเปลี่ยน และความจริงจังในการเรียนรู้สิ่งใหม่"
จากผู้เชี่ยวชาญสู่ผู้นำระบบ "อาชีพแพทย์...แม้จะเป็นอาชีพที่ต้องฉลาดลึก แต่บางทีก็อาจโง่กว้าง" ดังนั้น การเติบโตต้องเลิกยึดติดอาชีพ แล้วหันมามอง "ระบบ" เรียนรู้ในสิ่งที่ไม่ถนัด เช่น การเงิน กฎหมาย และการบริหาร เพื่อสร้างความมั่นคงในระยะยาว
หมอเฉลิมตัดสินใจเลิกตรวจคนไข้ เพื่อเป็นผู้บริหารเต็มตัว เพราะรู้ว่า “ถ้าอยากทำให้ดีที่สุด ต้องเลือกบทบาทเดียวให้ชัด” แต่ไม่ได้หยุดเรียนรู้ แม้ไม่ได้จบด้านการเงิน แต่กลับศึกษาทุกระบบตั้งแต่บัญชีจนถึงกลไกตลาดหุ้น เพราะเชื่อว่า “ความรู้ต้องเติมเสมอ”
หมอเฉลิมแบ่งคนทำงานออกเป็นสองกลุ่มใหญ่
มืออาชีพ – ทำงานเก่ง สร้างรายได้จากอาชีพ
นักลงทุน – สร้างระบบที่เลี้ยงคนรุ่นต่อไปได้
“ผมเลือกเป็นนักลงทุน เพราะความอดทนคือหัวใจของความมั่งคั่ง ผลตอบแทนที่แท้จริงจะมาช้า แต่มั่นคงเสมอ” นี่คือบทเรียนของการเติบโตจาก “หมอ” สู่ “ผู้สร้างระบบธุรกิจ” อย่างแท้จริง
*** วิกฤตคือโอกาส พลิกเกมธุรกิจในทุกสถานการณ์
BCH แสดงให้เห็นว่าการเตรียมพร้อมและการปรับตัวอย่างชาญฉลาด สามารถเปลี่ยนวิกฤตให้เป็นความมั่งคั่งได้ ในช่วงวิกฤตโควิด-19 BCH ปรับตัวอย่างรวดเร็วด้วยการทำ นวัตกรรมธุรกิจสุขภาพ” ขึ้นมาใหม่ ผ่านโมเดล Hospitel (โรงแรม + โรงพยาบาล) จนสามารถรองรับผู้ป่วยได้ต่อเนื่อง ทำให้สามารถสร้างกำไรช่วง 2 ปี พุ่งสูงถึงหมื่นกว่าล้านบาท จากปกติปีละพันกว่าล้านบาท สามารถนำกำไรมาปลดหนี้ที่มีได้ทั้งหมดในช่วงนั้น โดยไม่ก่อหนี้ ไม่ออกพันธบัตร และไม่พึ่งเงินธนาคาร มองวิกฤตเป็นจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลง
*** แผนงานที่ชัดเจน เส้นทางการเติบโตใหม่
BCH ไม่ได้หยุดอยู่แค่โรงพยาบาล แต่กำลังขยายสู่โลกธุรกิจสุขภาพแนวใหม่ และการขยายตลาดเชิงกลยุทธ์
วางเป้าหมายรายได้รวมจะแตะ 2 หมื่นล้านบาทใน 5 ปีข้างหน้า โดยคาดว่าจะเติบโตเฉลี่ยปีละ 10% ผ่านการอัพเกรดและรีแบรนด์โรงพยาบาล เช่น การเปลี่ยนการุณเวช ปทุมธานี เป็น เกษมราษฎร์ ปทุมธานี และการรีแบรนด์ เกษมราษฎร์ บางแค ให้เป็นโรงพยาบาลระดับหรู เพื่อเพิ่มยอดขายคนไข้เงินสด
ด้วยกลยุทธ์การขยายตลาดต่างชาติ เตรียมพร้อมรับการกลับมาของคนไข้จาก คูเวต ซึ่งเคยสร้างรายได้กว่า 720 ล้านบาทต่อปี และคาดว่าจะกลับมาเต็มที่ในปี 2569
การขยายบริการสู่กลุ่มประเทศ CLMV (กัมพูชา ลาว เมียนมา เวียดนาม) และเน้นยกระดับบริการเฉพาะทาง เช่น WMC New Frontier Cancer Center, ศูนย์โรคหัวใจ และการใช้ หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด ที่ผสมผสานเทคโนโลยีฉายแสงกับแผนไทย เพื่อยกระดับการรักษาเฉพาะทาง
ส่วนตลาดในประเทศ BCH ยังเป็นโรงพยาบาลที่มีฐานกลุ่มผู้ประกันตนในระบบประกันสังคมมากที่สุด และยังขยายฐานต่อไป ด้วยการเปิดสาขาใหม่ เช่น เกษมราษฎร์ สุวรรณภูมิ และ จ.ระยอง คาดใน 2 ปีข้างหน้า ฐานผู้ประกันตนจะเพิ่มเป็น 1.5 ล้านคน
ปักธงสู่ธุรกิจสุขภาพแนวใหม่ ด้วยการขยายธุรกิจสู่ เวชศาสตร์ป้องกัน, โภชนาการ, สเต็มเซลล์, จีโนม, และอาหารเสริม ผ่านช่องทาง Hospital Channel ซึ่งแตกต่างจากตลาดทั่วไป
*** มรดกที่แข็งแกร่ง วางแผนชีวิต ธุรกิจ และครอบครัว
"ความสำเร็จที่ยั่งยืนเริ่มต้นที่การวางแผนครอบครัวและการส่งต่อ" หมอเฉลิมวางระบบครอบครัว ก่อนพา BCH เข้าตลาดหุ้น เขาถือหุ้นเพียง 30% วางแผนให้ลูกทั้ง 3 คน (แพทย์, การตลาด, การเงิน) ค่อย ๆ ซื้อหุ้นกลับมาจนถือรวมกันกว่า 50% และสอนให้ลงทุนอย่างมืออาชีพ ไม่ใช่แค่รอรับมรดก "ครอบครัวต้องแข็งแรงก่อนกิจการจะมั่นคง" คือหัวใจสำคัญ
ลูกทั้งสามคนรับผิดชอบในด้านต่าง ๆ ลูกคนโต: แพทย์ คนกลาง: การตลาด คนเล็ก: การเงิน
“ผมสอนลูกให้เข้าใจธุรกิจจริง ไม่ใช่บริหารจากห้องประชุม แต่ต้องรู้ต้นทุนและสินค้า”
นอกจากนี้ ยังมีแผนส่งลูกหลานเข้าร่วมโครงการชั้นนำ เพื่อสร้างเครือข่ายในแวดวงแพทย์ การเงิน และภาครัฐ
“ผมเรียนทุกโครงการ เป็นประธานรุ่นหลายครั้ง ตอนนี้ส่งลูกไปสร้างเครือข่ายต่อ เพื่อให้ธุรกิจไม่สะดุด”
ในวันนี้ หมอเฉลิมประกาศอย่างชัดเจนว่า "ไม่มีอะไรต้องห่วงอีกต่อไป" เพราะทุกอย่างถูกวางแผนไว้หมดแล้ว ทั้ง ไม่มีหนี้สิน, มีแต่สินทรัพย์, การปันผลครอบครัวแบ่งเท่ากัน, ลูกพร้อมรับช่วงต่อ, และเครือข่าย (Connection) พร้อมส่งไม้ต่อ
*** คืนสิ่งดีให้สังคม
แม้ BCH จะเติบโตระดับประเทศ แต่ครอบครัวหมอยังยึดมั่นในหลัก “คืนกลับให้สังคม” ด้วยการทำบุญ ทั้งการสร้างบ้านให้ผู้ยากไร้ ปรับปรุงวัด และสร้างห้องสวดศพให้คนไม่มีเงิน โดยยึดหลัก "คืนไปแล้ว ต้องคืนกลับ" เพื่อให้ "โรงพยาบาลอยู่บนถนนสีขาว"
“เราทำธุรกิจบนถนนสีขาว ต้องให้ชัดเจนทั้งในและนอกองค์กร”
